سایت تخصصی تئاتر درمانی http://www.dramamahaleh.com/ "هنر درمانی یکی از راه‌های درمان معضلات و مشکلات روحی و روانی است. یکی از شاخه‌های هنردرمانی، بازی درمانی است که خود به شاخه‌های گوناگونی چون سایکودرام و درام‌درمانی تقسیم می‌شود." منیژه محامدی در تعریف و بیان مسأله تحقیق در کتاب درام درمانی مطلب بالا را می‌نویسد و می‌افزاید: مسأله اصلی تحقیق درام درمانی است و این که آیا می‌توان با بهره‌گیری از ویژگی‌های درام درمانی به درمان مشکلات روحی و روانی افراد پرداخت؟ همچنین چگونگی تأثیرگذاری آن مدنظر خواهد بود و این که انجام تمرین‌های نمایشی در راه رسیدن به هدف باید مورد استفاده قرار گیرد.فرض بر این است که درام درمانی علاوه بر این که سبب رشد ذهنی و روحی و شکوفایی استعدادها و خلاقیت‌های افراد می‌شود، موجب توانبخشی بیماران و معلولان ذهنی و روحی و سالمندان وجوانان نیز خواهد شد.ابزارهای درمان و درام درمانی شامل موسیقی، پانتومیم، بداهه‌سازی، بازی دسته جمعی، نمایشنامه‌نویسی، گریم، ماسک، عروسک و... است. بهترین امکان در درمان از طریق هنر، درام‌درمانی است که امکانات نمایشی فراوان در اختیار دارد.درباره کتاب این کتاب توسط نشر قطره منتشر شده که علاوه بر مربیانی که در ارتباط با معلولان ذهنی و جسمی‌هستند، این کتاب برای روان‌درمانگران و هنرجویان تئاتر مناسب دیده می‌شود. اهل تئاتر از این شیوه می‌توانند به عنوان شیوه‌ای نمایشی برای بیان معضلات روحی و روانی انسان‌ها استفاده کنند و درمان‌گران نیز با این شیوه می‌توانند با ایجاد موقعیت‌های نمایشی برای بیماران آنان را به سمت بهبودی و امیدواری راهنمایی کنند.این کتاب به چهار فصل تقسیم شده است. فصل اول شناخت و هنر بازی نام دارد که به سه بخش تقسیم شده است. بخش اول (هنر و درمان از طریق هنر)، بخش دوم (سایکودرام) و بخش سوم (درام درمانی).فصل دوم به نام شیوه‌های درام درمانی از طریق هنر است که شامل بخش اول (درام به مثابه تئاتر) و بخش دوم (بداهه‌سازی-تمرین) می‌شود. فصل سوم به استفاده از ابزار تئاتری در درام درمانی و فصل چهارم به رویکردهای اجتماعی درام درمانی اختصاص یافته است.نتیجه کتاب منیژه محامدی در نتیجه کتاب درام درمانی می‌نویسد: درام درمانی با وجود آن که از نظر تاریخی پدیده‌ای بسیار تازه به حساب می‌آید، اما امروز، چنان وسعت و عمق یافته که بحث و بررسی پیرامون آن، دانش و حوصله فراوان و نیز تجربه‌ای عمیق در حیطه درمان‌های فردی و گروهی می‌طلبد.درام درمانی به هیچ وجه محدود به گروه خاصی به نام بیماران روانی نیست، بلکه شرکت افراد سالم با مشکلات مشخص نیز در گروه‌های درام درمانی و بهره‌وری آنها از این مقوله و اثر آن بر اجتماع به حدی است که یک "نهاد اجتماعی" تلقی می‌شود. گستره درام درمانی، علاوه بر بیماران روان‌نژند و افراد با مشکلات متفاوت، طیف دیگری از اجتماع را نیز دربرمی‌گیرد. این افراد شامل سالمندان، معلولان و... هستند. بهره‌گیری درست و علمی‌از این مقوله برای تسکین روح و جسم هزاران انسان، موجبات شفابخشی آنها را فراهم می‌آورد.این نویسنده در نگارش درام درمانی از 18 منبع فارسی و 75 منبع انگلیسی بهره گرفته است تا یک تحقیق علمی، مستند و کاربردی را پیش روی خوانندگانش قرار دهد. درمان درمانی و سایکودرام در ایران مقوله ناشناخته‌ای نیست، اما منابع اندکی در این رابطه وجود دارد بنابراین هنوز هم جای کار دارد که دیگران از طریق پژوهش و تألیف، یا ترجمه در این زمینه آثار دیگری را ارائه کنند.درام درمانی در ایران"شنا در آتش"، عنوان نمایشی از رضا صابری است که برای اولین بار از تکنیک و شیوه نمایش‌درمانی برای شکل دادن به یک اثر دراماتیک بهره گرفته است. این نمایش در سال 72 اجرا شد و در آن سال برنده چندین جایزه از جشنواره تئاتر فجر شد. در سال 75 و 76 نیز داود میرباقری با نمایش "عشق‌آباد" یک بار دیگر با این شیوه نمایش خود را در صحنه ارائه کرد که در زمان خود با سر و صدای زیادی مواجه شد. از آن پس تاکنون نمایش‌های زیادی به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر این شیوه درمانی بوده‌اند. حتی افرادی مانند میرنصیری از این شیوه برای بهبود وضع روحی و جسمی‌معلولان کهریزک بهره‌مند شده و با اجازه گروهی از معلولان آنجا چندین نمایش را آماده و اجرا کرد. نمایشی که بیشتر جنبه درمانی و بهبود وضع روحی و روانی معلولان را داشت و شکل کاربردی این شیوه را مدنظر قرار داده بود.مجید امرایی در آسایشگاه معلولان روحی ناشی از جنگ تحمیلی در سعادت آباد تهران، با این شیوه در برقراری ارتباط و ایجاد محیطی امن برای تقابل و تعامل با معلولان بهره‌مند شده و این گونه کمک‌های شایان ذکری به بیماران خود کرده است. چیستا یثربی هم یکی دیگر از علاقه‌مندان و مروجان درام‌درمانی در ایران است که تاکنون با نوشتن کتاب و ترجمه نمایشنامه و چندین مقاله و سخنرانی درباره این هنر فعالیت داشته است. بنابراین درام درمانی علاوه بر مراکز نگهداری معلولان ذهنی، روحی و جسمی، در مدارس، مهدکودک‌ها و امور اجتماعی از طریق بهزیستی و دیگر سازمان‌های وابسته می‌تواند به عنوان شیوه‌ای مطمئن استفاده شود. متأسفانه در جامعه ما مواردی این چنینی که از ساختار علمی‌و کاربردی برخوردار است، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد و در زمانی که این شیوه منسوخ و یا غیرکاربردی می‌شود به فکر استفاده از آن می‌افتیم. مطمئناً با گذر زمان شاهد شیوه‌های علمی‌مطمئن‌تر و کاربردی‌تری خواهیم بود و امروز باید با بسنده کردن به آخرین شیوه‌های درمانی درصدد بهبود وضعیت عمومی‌جامعه خود باشیم. درمان بیماری‌های روانی، آسایش عمومی‌تری را برای همگان ایجاد می‌کند و ما نباید نسبت به درمان مطمئن عزیزان خود بی‌تفاوت باشیم. مطمئناً شدیدترین بیماران روحی و روانی نیز با استناد به بهترین شیوه‌ها درمان‌پذیر هستند، مشروط بر آن که این شیوه، کاربرد عمومی ‌و همگانی داشته باشد. http://www.dramamahaleh.com/news/derama_in_nashr/ Sun, 17 May 2009 16:03:00 +0430 http://www.dramamahaleh.com/news/derama_in_nashr/ تجربه کردن یورش برناشناخته­هاست. درآن مقام که آدمی با تهوری بدوی به نبرد جهانی ازنا­مکشوفات می­رود وتمنای یافتن معنایی را دردل و جان می­پروراند. این میل مبهمی است که درزیستن هرروزه­مان دل به دریایش می­سپاریم تا همچون گمشده ایی ازلی روزی راه حقیقت را دریابیم.  هنر ازدیرباز جایگاه ویژه نزد اقوام مختلف داشته است، نه فقط از نظر زبانی و بصری و لطافت آثارهنری، که از نظر ارتباط مستقیم آن با روح آدمی. شاید ازآن زمان که قبایل بدوی نقوشی را به برغارها حکاکی و خط و زبان را ابداع کردند تا احساسات، عواطف، خشم و نفرت خویش ر­ا باز کنند، هنر نیز پیوند خویش را با روح آدمی آغاز کرد. هر اثر هنری روح انسانها را به گونه­ایی صیقل می­دهد، زمانی که با شخصیت داستانها، نقاشی زیبا، نوای گرم موسیقی و حرکات بازیگران، می­گوییم .می­خندیم، می جنگیم...خود را در"او" یا "آن" می­یابیم، این همذات پنداری زمینه­ساز احساسات نهفته ما می­شود، احساساتی که ازرنج­ها،غم­ها، تلخی­ها، ناکامی­ها و گاه شادی­ها و موفقیت­های فراموش شده حکایت دارند. اما دراین میان تئاتر جایگاهی ویژه دارد. آن که شاهکاری می­آفریند و آن که بازی­اش می کند، گویی زندگی را بازی کرده و تماشاگر با برقراری ارتباط با آن نقش، خود را می یابد و روح متلاطم خویش را آرام ونیروی مجددی را برای زندگی کسب می­کند. نقش بازی کردن به شکل تئاتر اززمانهای قدیم و پس ازشکل­گیری تمدن و شهر­نشینی پدید آمده است. **************درابتدا تئاتر وسیله­ایی برای انجام مراسم، آداب مراسم، آداب و سنن خاص بود. درحدود 4000 سال ق.م، مصریان نیزازتئاتردراین موارد بهره می گرفتند، همچنین دریونان قدیم، تئاتر تراژیک نضج گرفت که درآن، اسطوره­های باستانی مثل اسطوره ادیپوس نمایش داده می­شد. حرکات موزون، رقص، آواز، موسیقی، پانتومیم و شکل­های دیگر نمایش، چه ازنظر بازیگر و چه ازدید تماشاگر، نوعی نیاز بشری بوده است. در اوایل قرن بیستم، دکتر ژآکوب لوی مورنو اساس نظریه سایکو درام را در وین بنیان گذاشت. او در سال 1921 سایکودرام را "علم کشف حقیقت"نامید و موضوع را این چنین تعریف کرد: تئاتر­درمانی نوعی کاوش علمی برای دریافت حقیقت از طریق شیوه­های نمایشی است. مورنو برای رسیدن به هدف، کار خود را به شعار" من می خواهم خودم باشم " آغاز می کند ومهم­ترین دستاوردهای روانی و آموزشی تئاتر درمانی را آموزش خود جوشی و خلاقیت می­داند. این دیدگاه اضافه می­کند که همیشه کسی یا چیزی که درحال خلق کردن است متضمن خطا می­باشد، به این ترتیب مورنو به تعریفی کاربردی از سایکودرام می­رسد "راهی برای تمرین زندگی بدون آنکه به خاطرآن تنبیه شویم ".  اصل کار مورنو ازتئاتر تراژیک یونان قدیم اقتباس شده بود و تا تئاترها و نمایش های تلویزیونی و سینمایی فعلی نیز ادامه داشته است. مورنو از اخبار روزنامه شروع کرد و آن را به مسائل و تراژدیهای زندگی افراد تعمیم داد. برای مورنو  اشخاص نمایش دهنده ونمایش در "اینجا و اکنون" از اصول نخستین هستنند. مورنو معتقد بود که درتمام اختلالات روانشناختی می­توان ازاصول تئاتردرمانی به مثابه روش درمانی مفید بهره گرفت. حتی در جنون! درکل تئاتر درمانی تلفیقی از هنر تئاتر و دانش روانشناسی است که روی بیما­رهای جسمی تاثیرمستقیم ندارد، مگر بیماریهایی که ریشه روان­- ­تنی یا ریشه تمارض داشته باشند. یعنی فرد به دلیل مشکلات و مسائل روحی و روانی­اش خود را بیمارنشان دهد. سایکو درام مستقیماً روی روان انسان تاثیرمی گذارد و دریک محیط امن و دربسته امکان تمرین زندگی را فراهم می­ آورد تا بیماران موقعیت­­هایی را تجربه کنند که در زندگی واقعی  تجربه آن امکان پذیر نیست،این تجربیات اگر در زندگی واقعی روی دهد ممکن است برای اشخاص عواقب سنگینی را به همراه داشته باشد. آدمی که دچار اختلال خلقی یا عصبی است، پرخاشگراست، خجالتی و کم رو یا حتی پرحرف است، مشکلاتش را از طریق تئاتردرمانی قابل حل است. در واقع تئاتر درمانی بیماریهای پیشرفته روانی که نمی­توان ریشه آن را پیدا کرد بسیار موثر است  البته با کمی دقت تفاوتهای بسیاری بین تئاتر درمانی و سایکو درام هست. بدین صورت که درسایکودرام کارگردان به صورت گفتگو وارد عمل می شود و بیشتر سوال می پرسد و با تکنیکهای خاص سعی در بهبود بیمار دارد. مثل تکنیک صندلی داغ که فرد می نشیند و افراد مختف این اجازه را دارند تا ازاو سوالات بیشماری کنند و او بدون هیچ ترس و واهمه ای به آنها جواب دهد. اما در تئاتردرمانی، کارگردان بیشتر فضا می‌سازد و درمانجو را از طریق فضاهایی که ایجاد می کند به عکس العمل وا می دارد. در واقع به این صورت که با پخش موسیقی و حرکات که خود کارگردان وارد صحنه می شود بقیه هم از درون به این خواسته می­رسند و وارد بازی می­شود که همه چیز درهمان ابتدا درمان محسوب می­شود http://www.dramamahaleh.com/news/syco_derama/ Thu, 11 Dec 2008 15:26:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/syco_derama/ شیوه‌ای موثر در توانبخشی و درمان عارضه‌های روحی و روانی مجید امرایی امروزه تئاتر درمانی به عنوان شیوه‌ای موثر و روشی جدید در توانبخشی و درمان افراد دچار عارضه‌های روحی و روانی مورد توجه کارشناسان و فعالان حوزه علوم توانبخشی و هنرهای نمایشی (تئاتر) قرار گرفته است. به طوری که در حال حاضر این شیوه درمانی در بسیاری از کشورها بخصوص کشورهای اروپایی و آمریکایی و کشورهای اسکاندیناوی به عنوان روشی موثر در درمان افراد نیازمند مورد توجه است. این شیوه درمانی در ایران قدمت چندانی ندارد و آغاز فعالیت آن به سال 1348 و پژوهش‌های دکتر «حمید اشکانی» و «حسن حق‌شناس» در مرکز روان‌پزشکی حافظیه شیراز برمی‌گردد. اما در چند سال گذشته به مدد کارشناسان رشته‌های مختلفی چون روان‌شناسی کاردرمانی و هنرهای نمایشی در بسیاری از مراکز توانبخشی معلولان و مصدومان جنگی شیوه تئاتر درمانی با عناوین مختلف به عنوان یکی از روش‌های نوین و مهم درمان و توانبخشی مورد استفاده قرار گرفته است. این شیوه درمانی برای نخستین بار بر روی مصدومان جنگی «جانبازان گروه اعصاب و روان» (اسکیزوفرنیک مزمن) از پنج سال پیش در مرکز روان‌پزشکی سعادت‌آباد تهران مورد استفاده قرار گرفت که در قالب فعالیتی درمانی و عضوی ازتیم درمان این مرکز ظرف مدت زمانی کوتاه تغییرات معنی داری در افراد تحت پوشش این شیوه درمانی دیده شده است و در این زمینه نتایج قابل توجهی به دست آمده است. تئاتر درمانی یکی از روش‌های هنر درمانی است که امروزه در مسیر توانبخشی و درمان بیماران روحی و روانی به درستی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش درمانی در یکصد سال گذشته به عنوان نقطه تلاقی هنر نمایش و روان‌شناسی در ارتباط با پالایش روح و روان انسان و رسیدن به «کاتارسیس» و تعادل روانی مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است. در تئاتر درمانی می‌توان به کمک روش‌ها و تکنیک‌های درمانی خاص بر اختلالات‌روانی غلبه کرد و در راه افزایش قوه یادگیری، ثبات و سلامت شخصیت، کسب مهارت‌های فردی و ارتقای حس خود ادراکی، افزایش توانایی‌های فیزیکی و تقویت مهارت‌های حرکتی و تعادل روحی و روانی افراد گام برداشت. این شیوه درمانی برای نخستین بار در سال 1939 توسط روان‌پزشک و نظریه‌پرداز بزرگ رومانیایی «جاکوب لویی مورنو» مطرح شد. در این روش درمانی به کمک شیوه‌های مختلف نمایشی و تکنیک‌های خاص روان‌شناسی در اجرای نمایش، به بیمار فرصت داده می‌شود تا در پشت نقاب نقش و بازیگری تعارضات و کشمکش‌های درونی خود را بازگو نماید و فرصت مواجهه و آشنایی با درون خویش را پیدا کند و در صدد تغییر و اصلاح رفتاری خود برآید. در نمایش درمانی تکرار و رو به روشدن‌های مکرر بیمار یا (مراجع) با رفتار و اندیشه‌هایی که شاید برای اولین بار رنج‌آور و آزاردهنده ذهن و روان است باعث کم شدن حساسیت‌های فردی به آن اعمال و افکار می‌شود و این همان چیزی است که با عنوان «به نمایش درآوردن وارونه» مطرح می‌شود و معنی دقیق آن «کیفیت نامناسب و نامقبول چیزی را زایل کردن» است. نمایش درمانی نوعی کاوش علمی جهت دریافت حقیقت از طریق شیوه‌های نمایشی است در این روش درمانگر با دو عنصر «عمل» و «مشاهده فعالانه» دست به گریبان است. عمل در نمایش درمانی به معنای تجسم بخشیدن به ذهنیات «مراجع درمان‌پذیر» از طریق حرکت‌های نمایشی است که این کار توسط تکنیک‌هایی خاص صورت می‌گیرد. مضاعف‌سازی، آئینه، جابجایی نقش‌ها، صندلی داغ، اتاق تاریک و صندلی خالی از جمله تکنیک‌هایی است که در این شیوه درمانی مورد استفاده درمانگر نمایشی قرار می‌گیرد. در نمایش درمانی، فرد قادر است بر بسیاری از دل نگرانی‌ها، اضطراب‌ها و ترس‌های مرضی خود غلبه کند. بازی‌سازی و قرار گرفتن در مرحله آزمون و خطا از جمله مهمترین عناصر تخلیه کننده انسان در تئاتر درمانی است. منشاء بسیاری از اضطراب‌های فردی، ترس‌ها و نگرانی‌ها، ترس از عمل است که نمایش درمانی به روش‌های خاص خود این مشکلات را برطرف می‌کند. بداهه‌پردازی، غیرقابل پیش‌بینی بودن، تزکیه کردن و دراماتیک بودن به عنوان مهم‌ترین عناصر ساختار در نمایش درمانی است. افشاگری، امور زندگی و آفرینندگی به عنوان مهمترین وجوه درمانی هنر نمایش است که در تئاتر درمانی به نهایت خود می‌رسد. به اعتقاد کارشناسان از گذشته تا حال حرکات نمایش، رقص، آواز، پانتومیم و شکل‌های دیگر نمایشی چه از نظر بازیگر و چه از دید تماشاگر، نوعی نیاز بشری محسوب می‌شده است. از حدود چهار هزار سال پیش از میلاد مصریان باستان برای بیان و نشان دادن آداب و سنن مذهبی و آیینی خود وارتباط انسان با خدایان نمایش‌هایی برگزار می‌کردند که از این میان می‌توان به آیین «اوزیس و اوزیروس» دو رب‌النوع مصری اشاره کرد که به نام آیین «مصائب آبیدوس» معروف است. این آیین درباره مرگ و رستاخیز است اما بعدها یونانیان باستان تئاتری را پایه‌گذاری کردند که در آن افسانه‌ها و اساطیر و داستان‌های کهن در آن اجرا می‌شد در همین زمان بود که درام نویسان بزرگی چون آشیل، سوفوکل و اوریپید به عنوان مثلث تراژدی نویسان یونان باستان به ظهور رسیدند. عجیب نیست اگر تئاتر و نمایش در مواردی خاص مانند آموزش تعلیم و تربیت روانی به تدریج جای خود را باز کرد و با محدوده‌ای مشخص پذیرفته شد. در نمایش درمانی، زمان همیشه زمان حال است حتی اگر فرد بخواهد بخش‌هایی از گذشته یا آینده خود را به تصویر بکشد. نمایش درمانی روشی درمانی است که می‌تواند در آموزش‌های مشاوره‌ای، مشکلات مراکز صنعتی و به طور کلی همه مواردمشاوره و راهنمایی با روش شناختی مشخص مورد استفاده قرار گیرد. در این روش نمایش درمانگر با تلفیق مبانی علمی و تکنیکی و محتوایی قادر است با ارتباط علم روان‌شناسی و هنر تئاتر در راه مداوای مراجعان تلاش کند. در این شیوه درمانگربا به‌کارگیری روش‌های مختلف درمان در ایجاد موقعیت‌های مناسب و فضاسازی ذهنی، شیوه‌های بازیگری خلاق و روش‌های وجودی و روش انتقال و روابط اشیا را به گونه‌ای ملموس، مورد مداوای روانشناختی قرار می‌دهد. نمایش درمانی یکی از راه‌های بروز مشکلات درونی انسان‌هایی است که دچارعارضه‌هایی روحی و روانی شده‌اند. در این شیوه درمانی، درمانگر در مسیر درمانی غیردارویی می‌تواند در راه برطرف کردن بسیاری از گرفتگی‌های روحی و روانی افراد نیازمند تلاش کند. عنصر تزکیه و پالایش روحی و روانی در نگاه ارسطو به عنوان مهم‌ترین عنصر درمانی نمایش است که در این شیوه درمانی به عنوان نخستین نقطه تلاقی هنر نمایش با علم روان‌شناسی مطرح شده است. با توجه به آمار بالای بیماران دچار عارضه‌های روحی و روانی هنگام آن فرا رسیده است که نمایش درمانی به عنوان روشی نوین در درمان مشکلات روحی و روانی جامعه کارکردهای اجتماعی خود را بیشتر نشان دهد. اکنون که دنیا به سوی درمان‌های غیردارویی گام برمی‌دارد برماست که تلاش کنیم تا در مسیر آموزش‌های مختلف هنر درمانی از این قافله عقب نمانیم. http://www.dramamahaleh.com/news/teatr_darmani/ Sat, 22 Nov 2008 10:11:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/teatr_darmani/ دلم می­خواست این گزارش را نیز از صحبت­های مردم شروع کنم چرا که مردم گاهی مطالبی را می­گویند که اصلاً به آنها فکر نمی­کنم اما طی سؤالاتی که از چندین نفر پرسیدم، متوجه شدم درصد کمی از مردم استان از مسئله تئاتر و کاربرد آن مطلع­اند. تئاتر که نام دیگر آن سایکودرام می­باشد همان نقشی است که هر کدام از ما در زندگی روزمره­ی خود داریم. یکی از ما، در نقش پدر، یکی در نقش مادر، یکی در نقش خواهر و ... و هر کدام در نقش خود و جای خود ثابت می­مانیم تا مراحلی را طی کنیم و به رشدی بالاتر برسیم شاید محیط اطراف و گذر زمان ما را دچار تحولاتی کند اما همواره نقش­های ما ثابتند و تنها مرگ است که می­تواند این نقش­ها را تغییر دهد. شاید هر کدام از ما برای یک بار هم که شده تئاتر را دیده باشیم، چه در تلویزیون و چه در سالن تئاتر اما منظور من از دیدن تئاتر، نمایشی است که بطور زنده در سالن اجرا می­شود اگر دقت کنیم متوجه می­شویم یک بازیگر وقتی می­تواند تأثیری عمیق بر مخاطبش بگذارد که در قالب نقش خود فرو رفته و از این بابت برای بیننده جای تردیدی باقی نگذارد آن وقت است که ما او را باور کرده و حتی تنش­ها، عصبانیت و ناراحتی­های او را احساس می­کنیم. تصور می­کنیم اینها همه حالات خود بازیگری است که در حال اجرای نقشی می­باشد و حال آن بازیگر را نشناسیم. این موضوع برایمان واقعی­تر جلوه می­کند. پسر فرد را با یک اجرای عالی باور می­کنیم، برایش اشک می­ریزیم و از شادی­اش خوشحال می­شویم آنگونه که با پایان یافتن نمایشی غمگین یا خوشحال از سالن خارج می­شویم. کارگردان تئاتر (که در اینجا منظور همان پزشک معالج است) برای درمان بیمارانش از همین روش کمک می‌گیرد. کارگردان برای گام اولش از ایجاد اطمینان بین خود و بیمارش استفاده می­کند و کاری می­کند بیمارش نقش خود را کاملاً پذیرفته و در آن فرو رود تا راحت­تر رازهایش را بازگو کند، رازهایی را که تا حال در درونش مانده و گفته نشده و برایش مشکلات بزرگی را ایجاد کرده است. کارگردان سعی می­کند شخص را در موقعیتی قرار دهد که در حال رنجیدن از آن است و یا برای بررسی حالات و رفتار بیمار او را در موقعیت­های متفاوت قرار می­دهد و پس از برسی حالات و رفتار بیمار به حذف اشکالات موجود در وی می­پردازد. در حقیقت کارگردان با واقعی ساختن موقعیت ایجاد کرده موقعیتی که به نفع بیمارش می­باشد آن را طوری پیش می­برد و آینده­ای را ترسیم می­کند که فرد دلش می­خواهد به آن دست یابد. موفقیت این روش بیشتر از همه مدیون مذاکره است، این مذاکره می­تواند بین نقش اول (بیمار) با کارگردان (پزشک معالج) باشد یا بین فرد بیمار با فرد دیگری صورت گیرد (البته با تشخیص پزشک معالج) و اطمینان بین بیمار و پزشک ایجاد می­شود و به بیمار اجازه می­دهد تا تمام احساسات خود را بیرون بریزد و آنگاه بیمار حرف می­زند و کارگردان سعی می­کند با دقت حرف­هایش را بفهمد و برای رفع مشکلاتش اقدام نماید. آنگاه با دادن نقشی جدید به بیمارش (نقشی که جدا از وجود اوست) سعی می­کند روحیه­ای بهتر برایش ایجاد کند. در یک مثال ساده برای درک بیشتر تئاتر درمانی می­توان گفت که دو خواهر و برادر در کودکی مشغول بازی بودند، شب بود و هوا تاریک. برادر ماسک چهره­ای وحشتناک را بر صورتش زده و در حیاط پشت پنجره اتاق خواهرش می­ایستد. دختر با دیدن چهره­ی وحشتناکی که در تاریکی ایستاده وحشت­ زده می­شود و بیهوش بر زمین می­افتد. از آن روز به بعد هر شب کابوس می­بیند و در خواب جیغ می­زند. شناسایی مشکل موجود در روحیه­ی این دختر به عهده­ی پزشک روانشناسی است که تخصص ویژه­ای در این زمینه دارد حال اگر این پزشک از تئاتر درمانی استفاده کند. محیطی را ایجاد می­نماید که دختر چند سال پیش در آن قرار داشته یعنی خصوصیات همان شبی را که ترس تمام وجودش را گرفته اما این بار سعی می­کند ماهیت حقیقی چهره­ی وحشتناک را برای دختر آشکار کند یعنی با برداشتن ماسک از روی صورت برادر به او بفهماند که این فقط یک شوخی بچه­گانه بوده است. اینکه تا چه حد این بیمار، پزشک و حرف­های او را باور کند به اطمینان ایجاد شده که قبلاً به آن اشاره شد، برمی­گردد. حال اگر اطمینان وجود داشته باشد دختر خیلی راحت مسئله را باور می­کند و کابوس­هایش به پایان می­رسد. کاربرد تئاتر در حل بحران روحی افراد و دیگر جنبه­های زندگی به قدری است که نمی­توان آن را نادیده گرفت مثلاً برای تأثیر گذاشتن بر کودکان از خواندن داستان استفاده می­نمائیم داستانی را تعریف می­کنیم که شخصیت اصلی یا همان خصوصیات بد فرزندمان را داشته باشد و یا اشتباهات او را انجام دهد و داستان را به سمتی پیش می­بریم که شخصیت اصلی که در حقیقت همان فرزند ماست از اشتباهش پشیمان شده و قول دهد که دیگر آن را تکرار نخواهد کرد. تئاتر همان داستان به اجرا در آمده است و بچه­ها عاشق این­گونه داستان­ها می­باشند که این­گونه نمایش­های آموزشی در جاهایی مثل مهد کودک­ها و کودکستان­ها که جمعی از بچه­ها در آنجا حضور دارند بیشتر جواب می­دهد. خیلی وقت­ها راحت با تعریف کردن یک داستان آموزشی یا انجام نمایشی بطور غیرمستقیم مشاهده می­کنیم که فرزندمان دیگر آن بچه­ی نامنظم نیست. بند کفش­هایش را خودش می­بندد و یا شب­ها ساعت 9 به رختخواب می­رود. می­گویند تئاتر درمانی در مراکز و اشخاصی چون (بیماران روحی، مدارس، بیمارستان­ها، خانواده­ها و فشار آموزشی) کاربرد دارد. باز خیلی دلم می­خواست تأثیر این نوع درمان را در جاهای مختلف مورد بررسی قرار بدهم و به اطلاع شما برسانم اما متأسفانه متوجه شدم که در گلستان از این روش آموزش استفاده نمی­شود و هیچ متخصصی هم وجود ندارد تا بتواند جوابگوی سؤالات ما باشد. این گزارش بر اساس اطلاعات اندکی که شنیده بودم، تهیه شده است تا بدانیم چنین روشی وجود دارد و استانمان از آن بهره­ای نبرده است. به امید روزی که برای کسب اطلاعات در زمینه تئاتر درمانی از کارشناس این رشته در استان استفاده کنیم ... http://www.dramamahaleh.com/news/how_much_teater/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/how_much_teater/ در تعریف تئاتر درمانی می توان گفت که عبارت از یک روش گروه درمانی است و آن دسته از خصوصیات بر جسته شخصیت ، ارتباطات بین فرد تعارضات و کشمکشها روانی و همچین اختلالات احساس و عاطفی توسط روشهای مخصوص نمایش را ، مورد مشاهده و بررسی قرار می دهند در ایران از سال 1356 در انستیتو اعصاب و روان بیمارستان حافظ شیراز تئاتر درمانی به مدت شش ، هفت سال به کمک وسائل سمعی بصری پیشرفته به عنوان یکی از روشهای درمانی به کار گرفته شد و نتایج خوبی داشت به نظر می رسد که واژة تئاتر درمانی در مقابل پسیکودرام آمده است . ارکان تئاتر درمانی تئاتر درمانی روشی است که می توان از طریق آن به شخص کمک کرد تا ابعا روان شناختی مسأله اش را کشف کند و فرد نه تنها از راه گفتگو بلکه از طریق نمایش در آوردن آنها به بازنگری مشکل خود می پردازد از ارکان تئاتر درمانی می توان به موارد زیر اشاره کرد : 1. شخص اول : هر فردی که موقعیتعایی از زندگی خود را به نمایش می گذارد شخص اول (( پروتاگونیست )) نام دارد . 2. کارگردان : به کسی می گویند که شخص اول را در استفاده از روشهای تئاتر درمانی به منظور بازنگری مسأله اش هدایت کند .این فرد می تواند رهبر گروه ، درمانگر معلم یا مشاور باشد . حتی گاهی کارگردانی تئاتر درمانی را یکی از اعضاء گروه به عهده می گیرد . 3. یـــاور : به فردی اطلاق می شود که در کنار شخص اول و کارگردان به ایفای نقش می پردازد . این فرد در زندگی شخص اول نشانگر افرادی مانند همسر ، کارفرما و یا بخش دیگر از موجودیت خود شخص اول است . سایر تکنیکها و نفشهای خاص را که یاور می تواند عرضه کند ، مانند تصویر شخص اول یا تصویر متضاد او و دیگر موارد می باشد . 4. حضار : افرادی هستند که در مدت اجرای تئاتر درمانی حضور دارند این افراد ممکن است اعضاء یک گروه درمانی ، شرکت کنندگان در یک سمینار ، دانش آموزان یک کلاس یا اعضاء خانواده شخص اول باشند . این افراد بر خلاف تماشا گران تئاتر معمولی ، با ایفای نقشهای فعال ، شخص اول را در شناخت احساساتش یاری می دهند . ((موارد کاربرد روشهای تئاتر درمانی )) روشهای تئاتر درمانی را در هر حیطه ای که نیاز به آشکار سازی ابعاد روان شناختی مسأله ای داشته باشد می توان به کار گرفت . / برخی از زمینه های کاربر تئاتر درمانی به قرار زیر است : 1 مشاغل بهداشتی 1 آموزش حرفه ای 1 کودکان و نوجوانان 1 کاربرد تئاتر درمانی در صنعت 1 تحصیلات ابتدایی و متوسطه و http://www.dramamahaleh.com/news/arkan/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/arkan/ ‌‌دانشجویان دانشگاه سوره در یک پروژه نمایش درمانی‌ شرکت کردند.   به گزارش سایت تخصصی تئاتر درمانی (دراما محله  dramamahaleh.com ) مجید امرایی این پروژه را به همراه افسانه مهدوی به عنوان روانشناس روی 7 تن از دانشجویان دانشگاه سوره انجام داد که این پروژه در 20 جلسه و بر چهار عامل افسردگی، اضطراب، استرس و نارسایی در تعاملات اجتماعی متمرکز بود. امرایی در گفت‌وگو با سایت ایران تئاتر درباره ویژگی‌های این پژوهش گفت:«کار را به دو شیوه تئوری و عملی به انجام رساندیم و پرسش‌نامه‌هایی در ابتدای کار و انتهای پروژه به این دانشجویان دادیم که از موثر بودن این شیوه درمان بر دانشجویان حکایت می‌کرد.» وی درباره روش‌های نمایشی به کار رفته در این پژوهش گفت:«این کار به شیوه نمایش آپارتمانی و با تکیه بر بداهه‌‌پردازی انجام شد و از تکنیک‌هایی چون صندلی خالی، صندلی داغ و بازی‌های نمایشی بداهه‌پردازانه استفاده کردیم.» وی همچنین درباره تفاوت‌های نمایش درمانی و تئاتر درمانی گفت:«در تئاتر درمانی از متن مکتوب استفاده می‌شود، اما در نمایش درمانی با تکیه بر بداهه‌پردازی و تخلیه هیجانی کار به اجرا می‌رسد. ما به دو شیوه روی این 7 نفر کار کردیم؛ نخست آن که خود آنان در مقام بازیگر قرار می‌گرفتند و دوم آن که در جایگاه تماشاگر خود را در دیگری می‌دیدند.» امرایی از چاپ مقاله و یک کتابچه حاصل از این پژوهش در آینده نزدیک خبر داد. http://www.dramamahaleh.com/news/nmaeshdarmani1/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/nmaeshdarmani1/ استفاده از شیوه تئاتر درمانی به جای شیوه های دارویی درکاهش مدت زمان درمان موثر است. به گزارش سایت خبری تئاتر درمانی  مجید امرایی پژوهشگر تئاتر درمانی گفت: از هنگامی که تئاتر حلق شد این امر به عنوان پالایش روحی روانی محور این شیوه درمانی قرار گرفت اما با استفاده از تعریف مدرن این واژه، از طرف شخصی به نام ژاکوب لویی موینو از ایتدای قرن20  تئاتر درمانی به عنوان شیوه درمانی غیر دارویی مورد استفاده قرار گرفت که بعدها متخصصان این حوزه از آن تعاریف گوناگونی ارائه دادند.  وی افزود: در کشور ما از سال 1346 توسط حمید اشکانی و حسن حق شناس در بیمارستان حافظیه شیراز به کمک تیمی از متخصصان شیوه تئاتر درمانی مورد استفاده قرار گرفت که تاثیرات خوبی به همراه داشت و بعدها در مراکز مختلف درمانی نیز از این شیوه استفاده شد.   امرایی ادامه داد: از سال 1380 برای نخستین بار این شیوه در مرکز روانپزشکی سعادت آباد برای جانبازان اعصاب و روان مورد استفاده قرار گرفت و بنا به گزارش کارشناسان این مرکز شیوه نمایش درمانی از نظر کاهش مدت زمان درمانی تاثیرات مثتبی را به همراه داشته است.  وی اظهار داشت: همچنین برای نخستین بار امسال به کمک دانشگاه سوره این شیوه برای گروهی خارج از مرکز درمانی انجام شده که تجربیات مفیدی را در برداشته است و به زودی حاصل این تحقیقات و پژوهش برای عموم منتشر می شود.   امرایی تعریف واژه تئاتر درمانی را چنین اعلام کرد نمایش درمانی به عنوان یکی از شیوه های موثر در بازتوانی افرادی است که دچار عارضه روحی و روانی هستند این شیوه در دنیا به عنوان یکی از روش های درمانی غیردارویی است که می تواند برای تمام جامعه ختی افرادی که دارای بیماری نیستند نیز مورد استفاده قرار گیرد.   وی تصریح کرد: نمایش درمانی در بخش های مختلف تربیتی، آموزشی، اخلاقی و اصلاحی از دوران تفولیت تا کهن سالی مورد استفاده است و در دنیا مراکزی وجود دارد که میان مراکز درمانی و خانواده قرار گرفته اند و افراد می توانند با مراجعه به انها از درمان غیردارویی و هنردرمانی (نمایش، نقاشی و موسیقی) بهره ببرند اما متاسفانه در کشور ما هنوز چنین مراکزی وجود ندارد امیدوارم در آینده نزدیک از این شیوه موثر در درمان عارضه های روحی و روانی در سراسر کشور استفاده شود و مراکز ویژه ای برای آن در نظر گرفته شود.   امرایی در خصوص اجرای نمایش درمانی گفت: در تئاتر درمانی از فرد یا افراد به عنوان موضوع و به ندرت از متن اماده استفاده می شود و به صورتی که با بداهه سازی نمایش شکل می گیرد و فرد بیمار نیز می تواند در نمایش حضور داشته باشد و یا به عنوان مخاطب مشکل خود را در غالب نمایش ببیند با استفاده از این تکنیک فرد بیمار به برون ریزی احساس می رسد و درمان سریعتری خواهد داشت. http://www.dramamahaleh.com/news/tiater/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/tiater/ برگزاری جشنواره تئاتر معلولان به صورت منطقه ای برای اولین بار است که در طول این چند سال شکل اجرایی به خود گرفته که طبق برنامه ریزیی های انجام گرفته اولین دوره آن در منطقه زاگرس نشین برپا می شود . به گزارش سایت خبری تئاتر درمانی (دراما محله) : برگزاری جشنواره تئاتر معلولان به صورت منطقه ای برای اولین بار است که در طول این چند سال شکل اجرایی به خود گرفته که طبق برنامه ریزیی های انجام گرفته اولین دوره آن در منطقه زاگرس برپا می شود . مدیر برگزاری جشنواره های تئاتر معلولان از برگزاری اولین جشنواره تئاتر منطقه ای معلولان در آذر ماه امسال خبر داد. "مریم فخری" در گفت و ‌گو با دراما محله ‌با اعلام این خبر افزود: برگزاری جشنواره تئاتر معلولان به صورت منطقه ای برای اولین بار است که در طول این چند سال شکل اجرایی به خود گرفته که طبق برنامه‌ریزی های انجام گرفته اولین دوره آن در منطقه زاگرس با محوریت استان ایلام درآذرماه امسال برگزار می شود . به گفته فخری این جشنواره هیچ محدودیت سنی و موضوعی ندارد و در آنها گروه نابینایان و ناشنوایان، معلولین جسمی و حرکتی، ذهنی و بیماران روانی حضور خواهند داشت. ضمن اینکه نمایشنامه‌های شرکت‌کننده در این جشنواره با توجه به محدودیت هایی که داشتیم برای بازخوانی نهایی به تهران فرستاده شده‌اند .    وی افزود: در اسفند ماه نیز جشنواره عکس معلولان در استان‌های ترک‌ زبان آذربایجان‌شرقی و غربی برگزار می شود . http://www.dramamahaleh.com/news/malolan1/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/malolan1/ هما روستا گفت: امید به زندگی و اعتماد به نفس از جمله مهمترین دستاورد‌هایی است که نمایش درمانی می‌تواند به دنبال داشته باشد. به گزارش سایت خبری تئاتر درمانی "هما روستا" کارگردان تئاتر با بیان این که در عرصه تئاتر باید برای معلولان اقداماتی انجام شود، چرا که آنها نیازمند حمایت شایسته‌ای در این زمینه هستند . گفت: دست اندرکاران ذیربط برای معلولان بایستی تئاتر درمانی برگزار کنند، زیرا به لحاظ روحی برخی از آنها می‌توانند چند درصدی سلامتی از دست رفته خود را باز یابند. " روستا " با اشاره به اینکه اگر سازمان های خدمات ده به معلولان و جانبازان اقدام به برگزاری تئاتر درمانی برای اینگونه افراد کند، زندگی، شور و شوقی را در آنها به وجود خواهد آورد، افزود: تئاتر درمانی است که می‌تواند اعتماد به نفس را به افراد باز گرداند و هر نوع تئاتری نمی‌تواند این وظیفه را به درستی انجام دهد. این کارگردان با تاکید بر اینکه دست اندرکارانی که اقدام به برگزاری  جشنواره ها می‌کنند، باید دوره‌های مطالعاتی را درباره معلولان آموزش دیده باشند، گفت: همانطور که اشاره شد، وظیفه مسئولان ذیربط این است که به معلولان اعتماد به نفس را باز گردانند و به همین جهت برگزاری جشنواره های نمایش درمانی باید به نفع کم توانان جسمی و حرکتی روحی و روانی باشد نه اینکه منجر به شهرت برای افرادی باشد که در این عرصه فعالیت می‌کنند. "روستا" گفت : باید از هر نظر به معلولان توجه شود زیرا در غیر این صورت آنها نمی‌توانند در جامعه آن طور که باید حضور داشته باشند، در حالی که برای این افراد حضور در جامعه می‌تواند بسیار مؤثر و حائز اهمیت باشد.   http://www.dramamahaleh.com/news/homarosta/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/homarosta/ به گزارش سایت خبری تئاتر درمانی (دراما محله ) پنجمین جشنواره نمایش درمانی جانبازان صبح روز یکشنبه 29 مهرماه با حرکت نمادین اهدای گل به شهروندان توسط جانبازان اعصاب و روان در منطقه سبز سعادت آباد آغاز شد.         در این مراسم، جانبازان چترهای سفید را بالای سر گرفته و با آرزوی صلح برای جهانیان، گل هایی را به شهروندان تهرانی اهدا کردند. پس از این برنامه کارگاه صمیمانه پانتومیم با حضور بهرام ریحانی و جانبازان اعصاب و روان ادامه یافت. در ادامه این روز نمایش <خواستگاری> توسط جانبازان در سالن نمایش درمانی بیمارستان روانپزشکی سعادت آباد اجرا شد. بعدازظهر هم دو نمایش <همسایه مزاحم> و <قهر یا آشتی> اجرا شد و در بخش خیابانی نمایش حماسه مقاومت به کارگردانی علیرضا دهقانی در معرض دید عموم قرار گرفت. پایان بخش برنامه ها نیز اجرای نمایش عروسکی پنیرک به کارگردانی ماندانا عبقری بود. http://www.dramamahaleh.com/news/panjomin3/ Thu, 01 Jan 1970 03:30:00 +0330 http://www.dramamahaleh.com/news/panjomin3/